اگرچه ارزش دلار این روزها بار دیگر وارد فاز صعودی شده است، اما کامبیز افسری فعال بازار ارز می‌گوید، در صورت گشایش سیاسی پایدار و اجرای واقعی تعهدات طرفین، احتمال افت دلار به زیر ۲۰۰ هزار تومان وجود دارد.
مطابق داده‌ها در دسترس قرار گرفته تابان گوهر نفیس به نقل از تجارت نیوز، بها دلار طی هفته‌های اخیر در محدوده ۲۳۰ هزار تومان نوسان داشت و با وجود رفت‌وبرگشت نرخ در دامنه چند هزار تومانی، نشانه مشخصی از خروج بها دلار از این محدوده دیده نمی‌شد. با این حال، سمت عرضه و تقاضای بازار همچنان فعال بود و معامله‌گران، تحولات سیاسی را یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده مسیر آینده دلار تلقی می‌کردند. سیگنال مهمی که از ابتدای هفته جاری فعال شده و بها دلار را وارد کریدور بیست و چهارم کرده است.
از سوی دیگر، تفاوت میان نرخ‌های مختلف عرضه ارز، کم شدن عرضه برخی انواع دلار و سیاست‌های بازارساز نیز بر رفتار بها اثرگذار است.
با وجود محدودیت‌های بانکی، معاملات در بازار ارز در جریان است
در همین راستا، کامبیز افسری، فعال بازار ارز، به ارزیابی وضعیت فعلی بازار، میزان واقعی بودن ارزش دلار، انواع عرضه ارز و تاثیر تحولات سیاسی بر چشم‌انداز این اسکناس پرداخت و گفت: «بها دلار در هفته‌های اخیر حوالی کانال ۲۳۰ هزار تومان معامله می‌شد و اصلاحات بزرگی نداشت. این اسکناس با تلرانس دو تا چهار هزار تومانی در حال معامله بود و چنین نوسانی در مقایسه با بها دلار عدد قابل توجهی محسوب نمی‌شد.»
این فعال بازار ارز خاطرنشان کرد: «در شرایط فعلی هم تهیه و عرضه در بازار انجام می‌شود و با وجود محدودیت‌های بانکی، معاملات در جریان است.»
دلارهای تراولی فعلا در بازار دیده نمی‌شوند
افسری درباره وضعیت عرضه دلار در بازار گفت: «دلارهای تراولی که در ماه‌های گذشته در بازار وجود داشتند، فعلا در بازار دیده نمی‌شوند و به نظر می‌رسد این نوع عرضه به دلایلی متوقف شده است. این دلارها از ابتدا نیز ابهاماتی داشتند و مشخص نبود منابع آن از کجا تامین می‌شود و به چه صورت وارد بازار می‌شود؛ اما اکنون عملا چیزی از این نوع عرضه در بازار دیده نمی‌شود.»
دلار سهمیه‌ای که ارزان‌تر از بازار آزاد عرضه می‌شود، متقاضی بیشتری دارد
او افزود: «اکنون می‌توان گفت سه نوع عرضه اصلی در بازار وجود دارد. یک نوع، دلار آزاد، که از طریق صرافی‌ها و بین معامله‌گران خریداری و فروش‌رسانی می‌شود. نوع دیگر، دلاری است که صرافی‌ها با کارت ملی عرضه می‌کنند و هشت تا ۱۰ هزار تومان پایین‌تر از ارزش بازار آزاد قرار دارد. این سهمیه سالانه یک بار در اختیار متقاضی قرار می‌گیرد. نوع سوم نیز ارز عرضه شده از سوی بانک‌هاست که فاصله آن با نرخ بازار آزاد چندان زیاد نیست.»
افسری گفت: «طبیعی است دلار سهمیه‌ای که ارزان‌تر از بازار آزاد عرضه می‌شود، متقاضی بیشتری داشته باشد. برای نمونه اگر بها دلار آزاد ۲۲۹ هزار تومان باشد، اختلاف حدود ۱۰ هزار تومانی در خریداری هزار دلار به معنای حدود ۱۰ میلیون تومان تفاوت برای متقاضی است و همین اختلاف می‌تواند تقاضا برای این نوع ارز را بیشتر شدن دهد.»
با توجه به اقتصاد تورمی ایران، نرخ دلار آزاد باید بالاتر از سطح فعلی باشد
این کارشناس بازار ارز درباره واقعی بودن نرخ دلار در بازار آزاد گفت: «در همه بازارها عرضه و تقاضا بها را تعیین می‌کند، اما اگر پایه تورمی اقتصاد ایران را در نظر بگیریم، نرخ دلار در بازار باید بالاتر از سطح فعلی باشد.»
بازار ارز به تجارت و کسب‌وکار وابسته است؛ زمانی که اقتصاد با رکود مواجه باشد، تقاضای واقعی برای ارز نیز نزول پیدا می‌کند
افسری افزود: «مساله اصلی این است که بازار چقدر کشش صعود بها دارد. بازار ارز در کشور ما به تجارت و کسب‌وکار وابسته است. زمانی که اقتصاد با رکود مواجه باشد و حجم تجارت و کسب‌وکار پایین بیاید، تقاضای واقعی برای ارز نیز افت پیدا می‌کند.»
افسری ادامه داد: «در شرایط فعلی به دلیل رکود اقتصادی، تجارت و کسب‌وکار چندانی در جریان نیست و همین محور باعث شده ارزش دلار نتواند به راحتی از سطوح فعلی فاصله بگیرد. با این حال، به نظر من در ماه‌های آینده همچنان جا برای رشد نرخ دلار وجود دارد.»
گشایش سیاسی با ضمانت اجرایی می‌تواند دلار را زیر ۲۰۰ هزار تومان برگرداند
افسری درباره کف احتمالی ارزش دلار گفت: «اگر گشایشی سیاسی اتفاق بیفتد، به سمت تفاهم حرکت کنیم، این تفاهم ضمانت اجرایی قوی و دوام چهار تا پنج روزه داشته باشد و توافق به سرعت شکسته نشود، احتمال اینکه دلار به زیر ۲۰۰ هزار تومان برسد، وجود دارد.»
او افزود: «در چنین شرایطی، نزول ریسک سیاسی و تغییر انتظارات می‌تواند باعث شود نرخ دلار در مدت کوتاهی فاصله قابل توجهی از سطوح فعلی بگیرد. اما این سناریو به تحقق واقعی و پایدار توافق وابسته است و صرف انتشار خبر یا انجام مذاکرات برای چنین افتی کافی نیست.»
در صورت تداوم شرایط فعلی، دلار از آبان ۲۷۰ هزار تومان می‌شود
این فعال بازار ارز درباره سناریوی مقابل گفت: «اگر شرایط فعلی ادامه پیدا کند و اتفاق مشخصی رخ ندهد و مواضع دو طرف صرفا در حد حرف باقی بماند، احتمال دارد نرخ دلار در مهرماه در همین محدوده‌ها باقی بماند.»
او ادامه داد: «اگر شرایط فعلی تا آبان ادامه پیدا کند، به نظر می‌رسد بازار بار دیگر ظرفیت حرکت به سمت ارزش‌های بالاتر را دارد و دلار می‌تواند محدوده ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان را نیز ببیند.»
ممکن است ارزش دلار در شرایط جنگی، لزوما بیشتر شدن شدیدی نداشته باشد و حتی در مقاطعی پایین‌تر بیاید
افسری درباره تاثیر وقوع جنگ گسترده بر بازار ارز گفت: «شرایط جنگی با شرایط عادی بازار متفاوت است. در جنگ گسترده ممکن است سیستم مالی و ریالی کشور با اختلال مواجه شود و در خروجی سازوکار معمول نقل‌وانتقال پول نیز دچار مشکل شود.»
او افزود: «برای جابه‌جایی دلار، طرف مقابل باید بتواند ریال را از طریق سیستم بانکی منتقل کند. وقتی شهرها خلوت باشد، بانک‌ها تعطیل باشند یا سیستم بانکی با اختلال جدی مواجه شود، توانایی انجام معامله کم شدن پیدا می‌کند. به همین دلیل ممکن است حتی در شرایط جنگی، بها دلار لزوما بیشتر شدن شدیدی نداشته باشد و حتی در مقاطعی پایین‌تر بیاید؛ زیرا اگر خریداریاری در بازار وجود نداشته باشد، عرضهنده نیز نمی‌تواند به راحتی معامله کند.»
اختلال در سیستم بانکی و کم شدن فعالیت اقتصادی می‌تواند عمق معاملات ارز را افت دهد
افسری تاکید کرد: «در نهایت برای شکل‌گیری نرخ در هر بازار، وجود همزمان خریداریار و ارائهنده ضروری است و اختلال در سیستم بانکی و نزول فعالیت اقتصادی می‌تواند عمق معاملات ارز را نزول دهد.»
برچسب:
نویسنده: ایمان اصلاحی اصل