فرادید|کشف بقایای یک تدفین جدا افتاده و تنها در سودان، نخستین شواهد یک آیین خاکسپاری ناشناخته را که حدود ۴۰۰۰ سال پیش در یک پادشاهی کمتر شناخته‌شده‌ی آفریقا انجام می‌شده، آشکار کرده است. باستان‌شناسان در این گور، یک ظرف سفالی یافتند که درون آن باقی‌مانده‌های سوخته گیاهان و چوب، استخوان حیوانات و قطعاتی از حشرات بود. محققان معتقدند همه این‌ها بقایای یک ضیافت خاکسپاری بوده است. 

به گزارش فرادید، هِنریک پانر، از نویسندگان مطالعه گفته: «ما مورد مشابهی نمی‌شناسیم و همین موضوع، کشف ما را مرموز و حتی غیرمعمول می‌کند، زیرا از اهمیت این آیین اطلاعی نداریم.» 

در این مطالعه، محققان تدفین یک مرد میانسال را توصیف کردند که سال ۲۰۱۸ در جریان یک پروژه بررسی باستان‌شناسی در بیابان بیوضه در شمال شرق سودان پیدا شد. این گور به بازه زمانی بین ۲۰۵۰ تا ۱۷۵۰ پیش از میلاد تعلق داشت؛ به این معنا که این مرد احتمالاً بخشی از پادشاهی کِرما بوده است، یک تمدن اولیه نوبیایی و همسایه مصر باستان. 

باستان‌شناسان در این تدفین که تپه‌ای بیضی‌شکل از خاک روی آن قرار داشت، اسکلت یک مرد را به همراه دو ظرف سفالی پشت سر او و ۸۲ مهره سرامیکی آبی‌رنگ دور گردنش یافتند. 

پانر گفته: «گورتپه چندان چشمگیر نیست و لوازم همراه آن از جمله مهره‌ها و ظروف سفالی، کاملاً معمولی هستند و این نشان می‌دهد که مرد از جایگاه بلندمرتبه اجتماعی برخوردار نبوده است. اما محتویات یکی از ظروف عجیب است و ممکن است بازمانده‌های آتش مرتبط با یک آیین خاکسپاری باشد. 

پژوهشگران در یک کوزه متوسط سفالی، گنجینه‌ای از بقایای سوخته گیاهان، چوب، حیوانات، حشرات و کود فسیل‌شده پیدا کردند. بیشتر چوب‌ها متعلق به درختان آکاسیا بودند و محققان دو نوع حبوبات (احتمالاً عدس و لوبیا) و غلات را میان بقایای گیاهی سوخته شناسایی کردند. همچنین چند سوسک کوچک یافت شد که احتمالاً در گذشته با گیاهان به کوزه منتقل شده بودند. 

محققان توضیح دادند: «از آنجا که ظرف هیچ نشانه‌ای از سوختگی ندارد، به‌نظر می‌رسد این بقایا همراه قطعات استخوان حیوانات به‌سادگی در آن قرار داده شده باشند. استخوان‌ها احتمالاً شواهدی از مصرف در طول ضیافت خاکسپاری هستند که بخشی از آن به آتش انداخته شده است.» 

بقایای گیاهی نیز نشان می‌دهند این منطقه‌ی جغرافیایی هنگام تدفین این مرد، محیطی شبیه زمین هموار با رطوبت نسبی داشته، برخلاف صحرای باز و خشک کنونی. حتی مکانی به ظاهر ساده مانند این تدفین منفرد می‌تواند سرنخ‌های مهمی برای بازسازی محیط‌ها و اقلیم‌های گذشته ارائه دهد. 

ظرف دیگر پیدا شده در گور به شکل وارونه کنار فرد قرار داشت اما خالی بود. 

این تدفین نخستین نمونه از پادشاهی کِرما است که شواهدی از یک آیین خاکسپاری چهار هزارساله ارائه می‌دهد. اما فقدان نمونه‌های مشابهِ شناخته‌شده می‌تواند به پیچیدگی فرآیندهای تبادل فرهنگی در این منطقه اشاره داشته باشد و این گویای نیاز به مطالعات بیشتر برای درک تجارت کالاها و ایده‌ها در آفریقای باستان است.

مترجم: زهرا ذوالقدر