بانک مرکزی پس از ثبت رکوردهای تازه در بازار غیررسمی ارز، با فعالکردن ابزار عرضه اسکناس از مسیر شبکه بانکی وارد میدان شد؛ اقدامی که در نخستین گام، همزمان با نزول هیجان تهیه، به عقبنشینی چند هزار تومانی نرخ دلار از اوج روزهای گذشته انجامید. دلار که در معاملات اخیر تا محدوده 205 هزار تومان پیش رفته بود، اکنون در کف بازار در مرز 200 هزار تومان معامله میشود و تتر نیز در کانال 197 هزار تومان قرار دارد.
مهدی دارابی، دستیار رئیسکل بانک مرکزی در امور ارزی، با اشاره به تزریق 500 میلیون دلار اسکناس به شبکه بانکی،گفته است این روند با هدف تقویت عرضه و مدیریت نوسانات بازار ارز در روزهای آینده نیز ادامه خواهد یافت. به گفته او، بانک مرکزی از دیماه سال گذشته و با پیشبینی تشدید فشارهای اقتصادی، سیاستهای ارزی خود را بازتنظیم کرده است تا از طریق رشد عرضه و کنترل تقاضا، ذخایر اسکناس و حواله خود را تقویت کند.
طبق اعلام بانک مرکزی، در مرحله نخست 500 میلیون دلار در اختیار بانکهای متقاضی قرار میگیرد تا از طریق شعب منتخب و صرافیهای بانکی به متقاضیان عرضه شود. این بانک در ادامه تأکید کرده است که رقم یادشده سقف نهایی عرضه نیست و اگر سفارشهای شبکه بانکی رشد یابد، قابلیت بالا بردن حجم عرضه اسکناس نیز وجود دارد.
طبق این سیاست؛ از روز سهشنبه سوم شهریور 1405، کلیه اشخاص حقوقی میتوانند با مراجعه به شعب بانکهای عامل ملت، تجارت و صادرات، نسبت به خریداری اسکناس ارز تا سقف پنج هزار (5000) دلار با نرخ توافقی اقدام کنند.
از سوی دیگر اشخاص حقیقی نیز میتوانند با مراجعه به شعب بانکهای مذکور، نسبت به خریداری اسکناس ارز تا سقف هزار (1000) دلار اقدام کنند.
بازار غیررسمی ارز طی روزهای گذشته تحت تأثیر رشد با سرعت نرخها، با صعود تقاضای احتیاطی و خریداریهای کوتاهمدت روبهرو شده بود. عبور دلار از مرز روانی 200 هزار تومان، بخشی از معاملهگران را با انتظار تداوم رشد بها به بازار کشاند و در شرایطی که عرضه محدودتر به نظر میرسید، نرخ را تا محدوده 205 هزار تومان بالا برد. اما تغییر فضای معاملاتی از صبح دیروز، کم شدن تمایل به تهیه در نرخهای بالا و تقویت سمت عرضه، مسیر نرخ را معکوس کرد.
ورود بانک مرکزی از مسیر عرضه مستقیم اسکناس، مهمترین علامت برای بازار بود. این اقدام، دستکم در کوتاهمدت، بخشی از تقاضایی را که پیشتر به بازار غیررسمی هدایت میشد، به شبکه رسمی منتقل میکند. رشد دسترسی متقاضیان حقیقی و حقوقی به ارز از شعب بانکی و صرافیهای بانکی میتواند از فشار تقاضا در معاملات آزاد بکاهد و زمینه شکلگیری نرخهای هیجانی را محدود کند.
با این حال، افت بها را نمیتوان تنها محصول تزریق 500 میلیون دلار دانست. عقبنشینی دلار از قله 205 هزار تومان، خروجی همزمان چند عامل است: بیشتر شدن عرضه رسمی، احتیاط سفارشاران پس از رشد تند بها، کم شدن جذابیت خریداری در نرخهای بالا و تغییر انتظارات کوتاهمدت معاملهگران. در چنین فضایی، عرضهندگان نیز معمولاً با سرعت بیشتری نرخهای پیشنهادی خود را تعدیل میکنند و همین رفتار، دامنه افت نرخ را تقویت میکند.
آنچه در روزهای گذشته زمینه رشد دلار را فراهم کرد، فقط تقاضای سفتهبازانه نبود. انتشار خبرهای سیاسی، محدودیت در دسترسی به درآمدهای صادراتی، دشواری و هزینه بالاتر انتقال پول، پیچیدهتر شدن مسیرهای تجارت خارجی و نیاز مستمر واردکنندگان به ارز برای تأمین مواد اولیه، قطعات، تجهیزات و کالاهای اساسی، فشار را در سمت منابع ارزی رشد داده است. بر پایه آمارهای اعلامشده، متوسط تأمین روزانه ارز از ابتدای سال حدود 175 میلیون دلار بوده؛ رقمی که در مدت مشابه سال قبل حدود 205 میلیون دلار انتشار یافته بود. این فاصله حاکی از آن است بازار در سمت تأمین منابع، با شرایط محدودتری نسبت به سال گذشته روبهرو است.
در طرف تقاضا نیز، نااطمینانی نسبت به آینده بهاها و انتظارات تورمی، بخشی از منابع خانوارها و صاحبان سرمایه را به بازار ارز و طلا سوق میدهد. عبور از مرزهای روانی، بهویژه سطح 200 هزار تومان، در چنین شرایطی میتواند تقاضای احتیاطی را فعال کند. اکنون که دلار بار دیگر به مرز این سطح بازگشته، حفظ یا شکستهشدن این مرز در تعیین رفتار تهیهاران اهمیت زیادی دارد.
تتر نیز با معامله در کانال 197 هزار تومان، نشانهای از افت نسبی التهاب در بازار داراییهای ارزی دیجیتال است؛ بازاری که معمولاً بهدلیل نقدشوندگی بالا و سرعت واکنش معاملهگران، زودتر از بازار نقدی به تغییر انتظارات پاسخ میدهد. فاصله نرخ تتر با دلار نقدی میتواند در ساعات آینده یکی از شاخصهای مورد توجه معاملهگران برای ارزیابی جهت بازار باشد.
تأکید بانک مرکزی بر توانایی صعود حجم فروشرسانی اسکناس، از این منظر اهمیت دارد که بازار را با این گزاره مواجه میکند که عرضه رسمی به رقم اولیه 500 میلیون دلار محدود نخواهد بود. دوام اثر این سیاست اما به استمرار عرضه، نرخ ارائه ارز، سرعت دسترسی متقاضیان به شعب منتخب و علاوه بر این شدت تقاضای تجاری و احتیاطی وابسته است.
بازگشت دلار به زیر مرز 200 هزار تومان میتواند بخشی از تقاضای هیجانی را از بازار خارج کند و به کم شدن بیشتر نرخها بینجامد؛ اما ماندگاری بها در کانال 200 هزار تومان یا بازگشت آن به مسیر صعودی، نشان خواهد داد که فشارهای بنیادی در سمت عرضه و تقاضا همچنان فعال است. فعلاً بازار از سقف 205 هزار تومان فاصله گرفته و نشانههایی از نزول هیجان تهیه دیده میشود، اما تثبیت این روند به نحوه ادامه مداخله بانک مرکزی و تحولات روزهای پیشرو بستگی خواهد داشت.
انتهای پیام/
برچسب:
نویسنده: ایمان اصلاحی اصل