ارزش طلا در معاملات روز جمعه با حمایت همزمان از سوی افت ارزش دلار، کم شدن ارزش نفت و عقبنشینی انتظارات برای رشد نرخ بهره فدرال رزرو، در مسیر ثبت بهترین نحوه عملکرد هفتگی خود از اواخر ژانویه قرار گرفت. انتشار آمار ضعیف اشتغال آمریکا نیز به تقویت این روند کمک کرد.
طبق گزارش تابان گوهر نفیس به نقل از تجارت نیوز، نرخ طلا در روز جمعه تحت تأثیر مجموعهای از عوامل صعودی، از جمله کم شدن ارزش دلار، افت نرخ نفت و تعدیل انتظارات درباره صعود نرخ بهره توسط فدرال رزرو، رشد یافت و بهترین کارایی هفتگی خود از اواخر ماه ژانویه را ثبت کرد.
به این ترتیب، بها نقدی طلا با ۲.۴ درصد بیشتر شدن معادل ۱۰۱ دلار، به ۴۳۴۱ دلار در هر اونس رسید. بها معاملات آتی طلا نیز با رشدی مشابه، یعنی ۲.۴ درصد، رقم ۴۴۰۲.۶۷ دلار در هر اونس را ثبت کرد. هر دو قرارداد در بالاترین سطح خود از اوایل ماه ژوئن قرار داشتند.
اثر آمار اشتغال و بازار کار آمریکا بر طلا
مهمترین محرک معاملات طلا در روز جمعه، انتشار گزارش اشتغال آمریکا و اثر آن بر انتظارات بازار درباره مسیر سیاست پولی فدرال رزرو بود. طبق دادههای اداره آمار کار ایالات متحده، تعداد مشاغل غیرکشاورزی در ماه ژوئیه ۲۳ هزار مورد کم شدن یافت؛ در حالی که پیشبینی اجماع تحلیلگران از بیشتر شدن ۸۵ هزار شغلی حکایت داشت. این نخستین نزول ماهانه اشتغال از ماه فوریه تاکنون محسوب میشود.
در همین حال، آمار اشتغال ماههای مه و ژوئن در مجموع ۱۰۳ هزار مورد تعدیل منفی، یعنی کم شدن، یافت. نرخ بیکاری نیز از ۴.۲ درصد در ماه ژوئن به ۴.۱ درصد در ماه ژوئیه رسید. نزول اشتغال عمدتاً از افت تقریباً ۵۰ هزار نفری مشاغل آموزشی بخش دولتی محلی ناشی شده است. این ارقام مشخص میکند که اگرچه بازار کار آمریکا همچنان از سطحی از تابآوری برخوردار است، اما نشانههایی از کم شدن قدرت آن در حال نمایان شدن است.
دوراهی فدرال رزرو
دادههای اشتغال در شرایطی انتشار یافتهاند که فدرال رزرو با مجموعهای از فشارهای متناقض مواجه است. از یک سو، بازار کار با وجود گزارش ضعیف ماه ژوئیه همچنان مستحکم ارزیابی میشود و از سوی دیگر، نوسانات نرخ نفت در پی مناقشات خاورمیانه، ریسکهای تورمی را رشد داده است. همین شرایط موجب شده است برخی سیاستگذاران در آخرین نشست سیاستگذاری پولی فدرال رزرو در ماه ژوئیه، تمایل آشکاری به صعود نرخ بهره نشان دهند.
در واقع، واگرایی میان دو هدف اصلی فدرال رزرو، یعنی کنترل تورم و حفظ اشتغال، بانک مرکزی آمریکا را در موقعیتی دشوار قرار داده است. پویاییهای تورمی بالا میتواند بیشتر شدن نرخ بهره را توجیه کند، اما وضعیت بازار کار بیانگر است که تشدید سیاست پولی میتواند هزینه قابلتوجهی برای اقتصاد به همراه داشته باشد. صعود هزینههای استقراض میتواند به نزول فشارهای تورمی کمک کند، اما همزمان این خطر وجود دارد که تقاضای اقتصادی و بازار کار را تضعیف کند.
کریس زاکارلی، مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت Northlight Asset Management، در واکنش به دادههای بهروز گفت گزارش اشتغال از این جهت اهمیت دارد که تمرکز اخیر بازار عمدتاً بر تورم بوده، در حالی که آمار نوین ریسکهای موجود در بازار کار را نیز برجسته کرده است. به گفته او، پیش از انتشار این گزارش، بسیاری از فعالان بازار تصور میکردند فدرال رزرو به دلیل بالا و مقاوم بودن تورم و قدرت بازار کار، گزینهای جز صعود نرخ بهره ندارد، اما دادههای نوین حاکی از آن است این فرض لزوماً درست نیست.
زاکارلی علاوه بر این بر اهمیت انتشار آمار شاخص بها مصرفکننده (CPI) در هفته آینده تأکید کرد. به اعتقاد او، اگر دادههای تورمی همچنان بالاتر از انتظارات باقی بمانند، احتمال بیشتر شدن نرخ بهره در نشست بعدی فدرال رزرو میتواند رشد یابد؛ با این حال، گزارش اشتغال ماه ژوئیه میتواند برای حفظ سیاست فعلی دستکم تا نشست بعدی کافی باشد.
عقبنشینی نرخ بهره
انتشار آمار ضعیف اشتغال به سرعت در انتظارات معاملهگران درباره تصمیم بعدی فدرال رزرو منعکس شد. مطابق ابزار «CME FedWatch»، پس از انتشار گزارش اشتغال ماه ژوئیه، احتمال بیشتر شدن یکچهارم درصدی نرخ بهره توسط فدرال رزرو در ماه سپتامبر از ۵۵ درصد در روز قبل به ۴۴ درصد نزول یافت.
این تغییر برای بازار طلا اهمیت زیادی دارد. نرخهای بهره بالاتر معمولاً به داراییهای بدون بازده، از جمله طلا، فشار وارد میکنند؛ زیرا بیشتر شدن بازده داراییهای بهرهزا، هزینه فرصت نگهداری فلز زرد را بالا میبرد. از سوی دیگر، صعود نرخ بهره میتواند به تقویت دلار منجر شود. رشد ارزش دلار نیز معمولاً برای طلا یک عامل منفی محسوب میشود، زیرا سفارش این فلز گرانبها را برای دارندگان سایر ارزها پرهزینهتر میکند.
بنابراین، افت احتمال بیشتر شدن نرخ بهره از ۵۵ درصد به ۴۴ درصد، از دو مسیر به نفع طلا عمل کرده است؛ نخست با نزول فشار ناشی از نرخهای بهره بالاتر و دوم از طریق کم شدن حمایت از دلار.
تنگه هرمز در کانون توجه معاملهگران
تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه نیز همچنان یکی از عوامل مهم اثرگذار بر بازارهای جهانی است. در تحولی مرتبط با تنگه هرمز، وبسایت «اکسیوس» به نقل از یک دیپلمات از کشورهای میانجی اعلام کرد که ایران در انتظار دریافت تأییدیه نهایی «شورای عالی امنیت ملی» برای توافقی با عمان و ایالات متحده جهت بازگشایی این تنگه حیاتی است. همزمان، خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی خبر داد که در روند این توافق پیشرفتهایی حاصل شده است.
رسانههای داخلی نیز روز پنجشنمطابق بیانات ارائه شده دادند که تهران اهدافی را که «خصمانه» توصیف شدهاند در این تنگه هدف قرار داده و قصد دارد مانع از تردد شناورهای آمریکایی و رژیم صهیونیستی در این آبراه راهبردی شود. این تحولات در شرایطی رخ دادهاند که مقامات ایرانی پیشتر بیان کرده بودند توافق با عمان برای بازگشایی مسیرهای کشتیرانی در مراحل پایان کاری خود قرار دارد.
با وجود شعلهور شدن دوباره درگیریها در شبه جزیره عربستان، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، عنوان کرد که معتقد است جنگ ایران «خیلی زود» پایان کار خواهد یافت و مدعی شد ایالات متحده همچنان کنترل تنگه هرمز را در دست دارد.
نفت و تورم
نرخ نفت خام برنت، به عنوان معیار جهانی نفت، در این شرایط نوسان داشت. تحولات مربوط به تنگه هرمز از آن جهت برای بازار نفت اهمیت ویژهای دارد که هرگونه اختلال طولانیمدت در مسیرهای کشتیرانی خاورمیانه میتواند عرضه و انتقال انرژی را با مشکل مواجه کند. چنین وضعیتی تنها بازار نفت را تحت تأثیر قرار نمیدهد، بلکه میتواند پیامدهای گستردهای برای تورم جهانی داشته باشد. صعود هزینه انرژی معمولاً به رشد هزینه حملونقل، تولید و کالاهای مصرفی منجر میشود و از این مسیر میتواند فشارهای تورمی را صعود دهد.
در چنین شرایطی، بانکهای مرکزی ممکن است برای مهار تورم، سیاست پولی سختگیرانهتری را در پیش بگیرند. همین مساله یکی از مهمترین ریسکهای پیش روی طلاست؛ چرا که صعود تورم ناشی از انرژی میتواند از یک سو جذابیت طلا را به عنوان پوشش ریسک تورمی رشد دهد و از سوی دیگر، با بیشتر شدن احتمال نرخهای بهره بالاتر، بر ارزش آن فشار وارد کند.
چشمانداز طلا
رفتار طلا در معاملات اخیر حاکی از آن است که بازار بیش از گذشته به دادههای اقتصادی آمریکا و مسیر سیاست پولی فدرال رزرو وابسته شده است. آمار اشتغال ماه ژوئیه با نزول ۲۳ هزار شغلی، در کنار تعدیل منفی ۱۰۳ هزار شغل در آمار ماههای مه و ژوئن، نشانهای از کم شدن شتاب بازار کار ارائه کرده است؛ هرچند افت نرخ بیکاری از ۴.۲ درصد به ۴.۱ درصد بیانگر است تصویر بازار کار جامعاً تضعیفشده نیست.
به همین دلیل، دادههای تورمی هفته آینده اهمیت زیادی خواهند داشت. اگر شاخص ارزش مصرفکننده همچنان بالاتر از انتظار ظاهر شود، بازار میتواند بار دیگر احتمال صعود نرخ بهره را صعود دهد و بخشی از حمایت اخیر طلا را پس بگیرد. در مقابل، تداوم نشانههای ضعف در بازار کار در کنار کم شدن فشارهای تورمی، میتواند احتمال تغییر مسیر سیاست پولی را تقویت کند.
در این میان، دلار نیز همچنان متغیری کلیدی برای طلا خواهد بود. نزول ارزش دلار به طور معمول فضای مساعدتری برای رشد فلز زرد ایجاد میکند و در صورتی که آمار اقتصادی آمریکا انتظارات برای بیشتر شدن نرخ بهره را بیشتر تضعیف کند، این عامل میتواند همچنان به نفع طلا عمل کند.
با این حال، ریسکهای ژئوپلیتیکی و مسیر نرخ نفت معادله را پیچیدهتر کردهاند. تشدید تنشها در خاورمیانه و اختلال احتمالی در مسیرهای کشتیرانی میتواند نرخ انرژی را بالا ببرد و موج تازهای از تورم ایجاد کند. در چنین سناریویی، طلا از یک طرف به دلیل صعود تقاضا برای داراییهای امن و پوشش ریسک تورمی جذابتر میشود، اما از طرف دیگر، واکنش بانکهای مرکزی به تورم انرژی میتواند فشار نرخ بهرهای بر آن ایجاد کند.
در مجموع، رشد ۲.۴ درصدی نرخ نقدی طلا تا ۴۳۴۳.۴۶ دلار و صعود ۲.۴ درصدی معاملات آتی تا ۴۴۰۲.۶۷ دلار بیانگر است که بازار در مقطع فعلی وزن بیشتری به کم شدن انتظارات برای بیشتر شدن نرخ بهره داده است. قرار گرفتن هر دو قرارداد در بالاترین سطح از اوایل ژوئن و آماده شدن آنها برای رشد هفتگی بیش از ۷ درصد نیز بیانگر قدرت قابلتوجه موج اخیر سفارش است.
با این حال، تداوم این روند به مجموعهای از عوامل وابسته خواهد بود: دادههای تورمی آمریکا، مسیر بازار کار، رفتار دلار، نرخ نفت و تحولات تنگه هرمز. به همین دلیل، اگرچه شرایط فعلی به نفع طلا تغییر کرده است، اما مسیر پیش رو همچنان به شدت به دادههای اقتصادی و تصمیمهای سیاستگذاران پولی وابسته خواهد ماند.
برچسب:
نویسنده: ایمان اصلاحی اصل